و الدليل على ما اختاره المصنف : أن إرادته لو كانت قديمة لزم تعدد القدماء و التالي باطل فالمقدم مثله ، و لو كانت حادثة إمّا في ذاته أو لا في محل لزم التسلسل لأنّ حدوث الإرادة في وقت دون آخر يستلزم ثبوت إرادة مخصصة و الكلام فيها كالكلام هنا . متن : اراده امرى زايد بر داعى [ و انگيزهء فعل ] نيست ، چراكه در اين صورت ، تسلسل [ اراده‌ها ] و يا تعدد قدما [ - وجود چند موجود قديم و ازلى ] لازم مىآيد . شرح : مردم در اين‌جا اختلاف دارند ؛ اشاعره برآنند كه اراده امرى زايد بر ذات خداوند و قديم مىباشد . و معتزله در اين‌باره چند نظر دارند : ابو الحسين مىگويد : اراده همان داعى است ، و اين رأى را مؤلف [ پسنديد و ] برگزيد . ابو على و ابو هاشم مىگويند : ارادهء خداوند حادث است اما نه در محلّ ، [ بلكه قائم به خود مىباشد . ] كراميه مىگويند : ارادهء خداوند حادث در ذات خداوند است ، [ و ذات خداوند محلّ اراده‌هاى گوناگونى است كه در او حادث مىشوند . ] دليل بر رأى مختار مؤلف آن است كه : اگر ارادهء خداوند قديم بود ، لازم مىآمد كه چند موجود قديم و ازلى وجود داشته باشند ، و تالى [ - تعدد قدما ] باطل است ، در نتيجه ، مقدم [ - قديم بودن اراده ] نيز باطل خواهد بود . و اگر اراده حادث باشد ، خواه در ذات خداوند [ كه ذات خداوند محلّ آن باشد ] و خواه بدون نياز به محلّ ، تسلسل [ اراده‌ها ] لازم خواهد آمد . چون پيدايش و حدوث اراده در يك وقت خاص ، نه پيش و يا پس از آن ، مستلزم ثبوت ارادهء ديگرى است كه مخصص آن ارادهء نخست [ به زمان خاص خودش ] باشد . و همان سخن [ كه دربارهء ارادهء نخست گفته شد ] ، در مورد ارادهء دوم [ كه مخصص ارادهء اول است ] نيز مىآيد ، [ و بنابراين ، اين اراده نيز ارادهء ديگرى را مستلزم است و به همين ترتيب . پس از هر اراده ، ارادهء ديگرى لازم مىآيد . ]